Spondylose begrijpen
Wat er gebeurt in de wervelkolom van uw hond
Leer hoe u uw hond met spondylose de best mogelijke kwaliteit van leven geeft

Wat er gebeurt in de wervelkolom van uw hond
De kracht van warmte en massage bij rugklachten
De belangrijkste beheersbare factor
De juiste balans vinden voor de rug

MSc Diergeneeskunde
Onderzoeker en docent aan de Faculteit Diergeneeskunde. Gespecialiseerd in preventieve zorg en voeding.
Spondylose (officieel: spondylosis deformans) is een aandoening waarbij botuitgroeisels ontstaan langs de randen van de wervels. Deze botuitgroeisels worden osteofyten genoemd. Het is een vorm van slijtage aan de wervelkolom die vooral voorkomt bij oudere honden. Spondylose is niet hetzelfde als een hernia, hoewel beide de rug betreffen.
Dat hangt af van het stadium. Veel honden met spondylose hebben geen pijn en de aandoening wordt vaak per toeval ontdekt op een röntgenfoto. In de fase waarin de botuitgroeisels nog groeien, kan het pijnlijk zijn. Zodra de botbruggen volledig zijn gevormd en de wervels zijn vergroeid, verdwijnt de pijn meestal. Spondylarthritis (ontsteking van de wervelgewrichten) is een bijkomende aandoening die wel aanzienlijk pijnlijk kan zijn.
Nee, spondylose is niet te genezen. De botuitgroeisels verdwijnen niet meer. Het goede nieuws is dat spondylose zeer goed te beheersen is. Met de juiste combinatie van beweging, warmtetherapie, gewichtsbeheer en zo nodig pijnmedicatie kunnen de meeste honden met spondylose een comfortabel en actief leven leiden.
Spondylose komt bij alle rassen voor, maar grote en middelgrote rassen worden vaker getroffen. Boxer is het ras met de hoogste prevalentie. De aandoening komt zelden voor bij honden jonger dan 2 jaar, maar neemt sterk toe met de leeftijd. Bij honden ouder dan 9 jaar heeft naar schatting 70-80% enige mate van spondylose.
Ja, beweging is juist belangrijk bij spondylose. Regelmatige, rustige wandelingen helpen de rugspieren sterk te houden en de flexibiliteit te behouden. Vermijd plotselinge, explosieve bewegingen zoals springen of achter een bal rennen. Korte, frequente wandelingen (15-20 minuten, 2-3 keer per dag) zijn beter dan een lange wandeling. Zwemmen is een uitstekende oefening omdat het water het lichaamsgewicht draagt en de wervelkolom ontlast.
Ja, warmtetherapie is een van de effectiefste behandelingen bij spondylose. Warmte ontspant de rugspieren, verbetert de doorbloeding en vermindert stijfheid. Pas warmte toe voor wandelingen of oefeningen, en 's ochtends bij het opstaan. Gebruik een warmtekussen of warmtezak, altijd gewikkeld in een handdoek, gedurende 15-20 minuten.
Ga naar de dierenarts als uw hond plotseling veel meer pijn lijkt te hebben, als de stijfheid duidelijk verergert, als uw hond moeite heeft met opstaan of lopen, of als u veranderingen ziet in de controle over plas of ontlasting. Bij een stabiele situatie is een halfjaarlijkse controle aan te raden.
Spondylose en artrose zijn verwant maar niet hetzelfde. Artrose is slijtage van het kraakbeen in gewrichten. Spondylose is specifiek botvorming langs de randen van wervels. Beide zijn degeneratieve aandoeningen die vaker voorkomen bij oudere honden. Ze kunnen samen voorkomen, en de behandelaanpak overlapt grotendeels.
Ja, fysiotherapie kan zeer effectief zijn bij spondylose. Onderzoek toont aan dat fysiotherapie het gebruik van pijnmedicatie kan verminderen of zelfs overbodig maken. Een dierenfysiotherapeut kan gerichte oefeningen voorschrijven voor rugspierversterking, passieve mobilisatie toepassen, en behandelingen geven zoals massage en TENS.
In de overgrote meerderheid van de gevallen is een operatie niet nodig. Spondylose wordt bijna altijd conservatief behandeld. Chirurgie wordt alleen overwogen als botuitgroeisels op het ruggenmerg drukken en neurologische uitval veroorzaken, wat zeldzaam is.
Spondylose verkort de levensverwachting van uw hond niet. Met goede zorg kunnen honden met spondylose net zo oud worden als honden zonder deze aandoening. De kwaliteit van leven hangt af van hoe goed de aandoening wordt beheerd.
Veel eigenaren merken dat hun hond meer last heeft bij koud en vochtig weer. Koude kan de rugspieren stijver maken, wat de stijfheid en het ongemak vergroot. Tips voor de winter: gebruik een hondenjas om de rug warm te houden, geef extra tijd om op te warmen bij het opstaan, pas warmtetherapie vaker toe, en houd wandelingen korter als het erg koud is.
Spondylose is grotendeels een ouderdomsgerelateerde aandoening en niet volledig te voorkomen. U kunt het risico en de ernst wel beperken door uw hond op een gezond gewicht te houden, te zorgen voor regelmatige maar niet overmatige beweging, en de rugspieren sterk te houden met gerichte oefeningen.
Omega-3 vetzuren (visolie) hebben ontstekingsremmende eigenschappen en kunnen helpen bij het verminderen van ongemak. Glucosamine en chondroitine kunnen de gewrichtsgezondheid ondersteunen, hoewel de wetenschappelijke bewijslast gemengd is. Het kan 4-8 weken duren voordat u effect ziet. Overleg altijd met uw dierenarts voordat u supplementen start.
Download Vet Fysio en volg deze cursus stap voor stap met je hond.